                            

                                  

                                
                                    1

                                


                  I.

         .       
 ,   .     ,  
      .   ,  
,    ,    
,         ,  
    .         
    ,  ,      
,  ,  .    , :
  "    ,         
     ",     : "
 ,            40
";      ,       
,      ,        
 ,  ,  , ,  ,
  ,    .
         ,       
 -,      ,    ,
             .
           ,   
,    ,     ,    
 .        ,    
          
   ,     . -  
      ,      
   ,       .
  ,      ,  
  ,      ,
,           . 
   ,    ,  
     ,   -  ,
       ,    
    ,       ,    
  .     - , , 
  -    ,     ; 
,   ,      .
     : "   "  " 
 ",  "   , ..."  "    
,  "  . .,        
    ,  ,   ,   ,
 ,        .  , 
    ,      . 
   ,   ,  ,   ,
,      .    
,   ,        
        ,   ,
   ,      ,   
     .       
 .  ,      
,        ,   ,  . 
           
 .
  -    , mon cher; -     , -
   ,   -    .
    ,   ,   30 .,   - 
   ,          
     .   ,    
   .       , 
  , ,  ,    
     .
     ,    ,   
,   -   ,       
 ,  .        
    .    , 
        . 
   -   ; ,  
 -  ; ,    ,    
  ,   -  -,   , -    ,
   ,   -    .
           ,     
 .          . 
   ,  , , ,  
  , ,       
 ,   , apres tout, 1     .
     ,         , 
            ,  
 ,     ,     
:
  "Vous savez, que je suis accable d'affaires et que ce n'est que par pure
charite, que je m'occupe de vous, et puis vous savez bien, que ce que je vous
propose est la seule chose faisable". 2
  - ,  ,   , , -    , 
,       ,   ,  
,  -         .
  -   ,       .   .   
  .      .     .  
  ,         -.
      .
         ,    
 , ,      ,   . 
     ,  ,  
          
 .
  - Mais, mon cher, 3     ,   ,  
 .    ,    ;  ,
 ,   .       .  
      . -   . -
-,  .        .  ,   
, -    , -  , mon cher,    
  ,       :   .  
 .
  ,      "",    ,
     .
   ,      ,  ,   
.       , ,  (   
 ),     ,  ,   
  ,    ,   ,  
,    ,    -
.
           .   
.   ,    ,  , 
   ,        ,  
   ,         
 .      ,    
  -    ,  ,   .
    ,     ,   ,  
   .
         ,  ,  
, , ,  ,  ;   ,  
,       ,  ,   
 ,  , ,       
.  ,    ,   charmant. 4   
   ,   ,     ,  
,    ,   .
      1805  1806        
  ,    : "Vous trouverez chez moi la
belle Helene, qu'on ne se lasse jamais de voir". 5
  ,     ,     
 - ,   ,      
     ,      ,
    ,    ,  
.
       ,   ,  ,  
   ,    ,  ,  
          
   ,         
      .    
   , , ,   , 
 ,     (    
,      ,     ), - 
   ,     ,   
     .   
 .         
.  ,      , 
.      .    
,   ,      
 ,      ,   
  ,  ,  ,    
.
  - Attendez, j'ai des vues sur vous pour ce soir. 6     
 . - Ma bonne Helene, il faut, que vous soyez charitable pour ma
auvre tante, qui a une adoration pour vous. Allez lui tenir compagnie pour 10
minutes. 7       ,    ,  
   .
     ,        ,
 ,         .
  
  -   ,  ? -   ,  
  . - Et quelle tenue! 8    
  ,     !    !
    ,   !       
     .   ?     
, -     .
            
   .   -   ,  
            
-  .
         , , ,  
           . 
  ,   ,      .
    ,         :
  - J'espere, que vous ne direz plus qu'on s'ennuie chez moi, 9 -   
.
      ,  ,    
,  -       . 
,    - ,    
 ;             . 
         
   , , ,    . 
    ,      ,     
  .        ,
     ,  ,    .
        ,    
 .
  - , ,  , -  ,   ,
  ,     ,     
 .
   ,  ,       , 
.   ,   , , , .  ,
    ,         
.  ,    ,    
   ,       
     ,      ,    
,    .     ,   
    .      , 
    ,        , 
   . ,   ,     ,  
      .
  "      ,   ? -    . -
  ,   ? ,  ,    
  ",   .       ,   
 ,      ,      .
          ,     ,    
.   ?  ?   ;   ,     (
 ,    -),   ,   .
    ,          ,
   ,       ;    
  .  ,    ,     
      ,  ,    
.     .      .    
     ,     .
  - Bon, je vous laisse dans votre petit coin. Je vois, que vous y etes tres
bien, 10 -    .
   ,   ,     - ,
,   .  ,   ,     ,
 ,    .
    ,      ,  
 :
  - On dit que vous embellissez votre maison de Petersbourg. 11
(  :  ,    ,  ,   ,
,      .)
  - C'est bien, mais ne demenagez pas de chez le prince sile. Il est bon
d'avoir un ami comme le prince, -  ,   . - J'en
sais quelque chose. N'est-ce pas? 12     .   . 
   ,     . -  , 
  , -   ,     . -
  ,   . -       .  
  ,    .         . 
 -  .
   ,     ,   ,    .
      ? .   ,  ,   
,     : ", ",   ,
  ,  ,      .
  "  ,   ,   , -  . - -  
  ,     , - .  ,
       ,     ,   
,      .   - ...   - 
...  ",  ;          (
   ),     
,      - ,      
         ,     ,  
  ,      ,    ,   
   ,   .       -
  ,     ,    . "
,          ?"    
,   ;  - , ,  
,      .     ,
,     ,    .     
 ,      ,     
    ,     ,      
-    , , ,     
 .     ,       ,  
         .

                  II.

       1805          
.        ,    
  ,     (    )
 ,           ,
       .     
 ,        , , ,
     , . .   ,   
,  ,    (   )  
,      .
  "Tout ca est bel et bon, mais il faut que ca finisse", 13 -   
     , ,  ,  
 (,    !),       .
  "... ... ,    , -   , 
   : - mais il faut, que ca finisse. 
 ˸ ,   -,     ,   
,      . ,  .  - !"
           ,
 ,    ,       ,
       ,       
     ,         
   ,         
  ,        ,    , 
        .  ,    
,    ,     (   
)    ,      ,    
      .    
 ,   ,   ,     ,
     ,     
" ",  " ,      ",  "   "  .
  .    , ,       (  
),       ,      
  .         : " ,
,      :  ?      
? ,   ; ,   ! -    
. -       ,     
.   ,  ,   ,    .  
 .       .     !"
      ,  ,    
     ,    , ,
    ,     , 
     .   , 
       .
        , ,    
,    -  ,     ,
   .  ,     ,  ,
,   ,    ,   ,  
     ;  -    
      .      
,            
   ,   : "   ?  !
      ?"
  ,    ,         
,           . 
    ,    ,   
  .    ,      ,  
     ,    
   .
             
,   ,   .      
 ,        .
     .  , , - ,
     .     
  -  ,  ,   ;  
      ,     ,  
, - .    :    ,  
 ,    ,     .  
    ,    ,  
  , .    .    ,
    ,       ; 
     ;   , , 
        . 
,        -  
      ;   -    - 
.         .
    ,     ,  -   -
  ,       
 ,    -,
       ,  
,    , ,      
   ,       ,
            .
     :  !      
  . .
  - -    ,  " "? -   .
  - , ,   , -    . -  ... 
 .   ,  ...     
 .       ,    
... ... ...... - ...     
,     .   ,   " ,  
",  ...      .
  - ...   ...  ... -  - .
  -   , -  ,    ,  
, - c'est un si brave et excellent homme notre bon Viasmitinoff...14
  .       , ,  
     ;     
      ;     
,     , -    
.            ,  
    ,  ,  ,     
 ,     ,   , 
-,      ,     
,  ,   -   ,     
        -   .  
          ;  
    ,    : ", ,  
;   ".      notre bon Viasmitinoff, 
  ,        ,  
       .  , 
          ,  
  : ",        ,  
 ,  ;       
-". "     ,   ,  
  , -  ,     
  -   !"
  -,  ,   
,         
    .         
   .   ,  ,
 -  .   ,  ,   ,
,       ,   
       , ,    
. ,          
.
   ,     ,       
.     ,   - . 
   ,     .  , ,
         .
  "   ! -  . -     ?  ! 
 ,     ,    ,      
 .     ,  ,   ,  
 ,    .    ?  ;  , 
!"  ,    ,     .
       -.   ,    
 ,      ,     
 - ,  . ", ,      
, -   . - , ,      ?  
?        .     .
  ,        ?        
  ,    .    ,   
?       ; , ,  
,  ,  ,  .    ,   
,      ,  -     , 
,   ,  ,    
 .  - , -  ,   
 -  .    ,    ,   .
  -    ,      , - 
   . -   ,  .
    ,   ,  ,       .
  ",  ,    ",    . ",  ?  ",
     ,  ,   .
  -    ?  ? -   ,  
     .
  "        ?"  .
  - ,  , -    .
           .    
 ,    .        
 ,       ,  
 .   ,   .  
         . 
     ,       
. ",  , -  . -        50
  ".
  - ,     , -     
  . -    ,   .
     ;       .
              ,
  .    ,    ,   
,       .   ,   
,          .   ;
 ,  ,  ,   -  .   
 , -   -  . -    , 
  ,    .     -,   .
     ,     ? ,   , 
  ,         
.
  -     .     . 
     .    ,   .
    -   ,   ,  
,   ,     .    
  ,        ,
    .
  - , , ? -          
 ,   ,    
,         
 .
       .
  -  ,   , -  ,  
 .
   ,      ,   ,   
       ;    ,
   .     -  . 
,      .    
   ;     -  , , 
   : " ,   ".
  "  ,   ,   ",  ,  
  ,   , ,     ,
     .    ,     .
       ,       
.
  - , c'est un parti tres brillant, mais le bonheur, ma chere... - Les
Marieiages se font dans les cieux, 15 -   .
   ,     ,        . 
     .    ,   .
  - Aline, -   , - allez voir ce qu'ils font. 16
   ,     ,   
  .        .
  -   , -   .
    ,    ,    
  ,  ; , , ,
     ,  ,   
.   ,    .    
-,    ,  .
  -  ! -  . -    ! -    
,  - . -   !  ,  . -  
. -    ...      ...  
 !...
    ,         . ,
,   .
  - ,   , -  .
      .     . 
,        .  
    .
  "          , -  , - 
 ,     ? ,   , 
   ".       
       .
  - ! -     .
  "-      ",  ,    
,       .     . 
   .   .
  - ,  ...  ... -    .
    ,         ,  ,
   -.       
 ;        e   
   .      ,
- .
  "  ,  ;     ",  .
  - Je vous aime! 17 -  ,  ,      
;      ,      .
         ,  , 
 -  ,    
   .

                  III.

           1805    
 ,        . ("  
, , ,  100   ,   ,
 , -  , -       
 ;   ,         
,  ,  ,   ".)
  -      :     , -  
 ,   .
         .
       , ,    
,          .
           ,  
   ,         
      .  ,    
 ,  ,   ,      
         .
    ,   .   ,    ,
         .      
,    ,       
 ,     ;      ,    
      .
  - ,  , -  ,     
 . -     -   ...
  ,  ,  9-         
     .   . ,  
     ,  ,   
  ,        ,  
  .    ,    ,
  .
  -     ? -       ,
     , .
  -  ,  .      .
        . " , , - 
, -  !"
  -   ,  , -  . - 
 ,  ,      ?
           .
  - ? ?  ?  ? -    ,
 . -  ,  ,  ,   ! 
  !
  -  ,  ...
  -  ! -  ,      .
  -  ... ! !    , - , 
,        ,    
   . - ! ! -   . ,
  ,  ,     -  
,   ,       , ,
 ,    ,  : "! 
!"         .
      m-lle Bourienne, ,     , ,
 : m-lle Bourienne   ,  : "  
,   ,   ",    - , , 
 .       ,   ,  
   ,  m-lle Bourime,     . 
: "  ,    ,  ,     
 ;   ,        ,   ( 
 ),    ",  . .
         .
  - ...  !... -  .
  "  !    ",     ,  
  .
  -   ? -  . - ?...
  -    , -  ,  m-ll Bourienne, -  
.      .
  - ! ! ! ! -      .
      ;       .  
   .     ;    
   , ,   ,     , 
  .
  -    , -   m-lle Bourienne, -  ,  
  .
             
   ,    ,    
,      .     
,    . ,    ,
  m-lle Bourienne,    ,    
          .
  - II nous arrive du monde, mon prince, 18 -  m-lle Bourienne, 
    . - Son excellence le rince
Kouraguine avec son fils, a ce que j'ai entendu dire? 19 - 
 .
  - ...  excellence ...     , - 
 . -   ,   .     
, , ;   ,       .   .
  -      .
  - ,  ?   ,      .
  - , mon pere. 20
    m-lle Bourienne   ,   
   ,     ,   
 .
       .      
   , .  ,  .
     .    ,  ,
.  ,   ,    .
  - ,  -, -     ,   .
  -    ?
  - , merci, mon pere. 21
  - , , .
       . ,  ,   .
  -  ?
  - ,  ; ,  ,   .
         .
  - , , .
    ,   ,    .
     .     ( 
)   ,          
   .
         .
   ,       ,  ,  
 , ,       
.          , 
-  -    .       
         .   
,   ,    .     ,
   ?    ,  .
   ,     ,  
,     - ,  
 ,     .      
,  ;        
  ,    : ",     !"
  - ,  , ,   ? ? -  ,  
 ,      .
  - . !   -      
 .
  -    ,  , -  . -   
  . ?
  - ,       .
              , 
       .      
       .
  "  ,      ?     ! -
  ,   . -     ?   
  ,          ".   
      .
     m-lle Bourienne      
   ,  ,     ,
  ,        ,  ,  , 
  ,  a .   ,   
m-lle Bourienne,     -
,    .
  - Ils sont arrives, Marieie, 22  ? -   ,
       .
        ,    ,      
  ;     ,      ,
 , ,     .   ,
        ,   ,
   .  m-lle Bourienne    
-  ,    ,
    .
  - Eh bien, et vous restez comme vous etes, chere princesse? -  .
  - On va venir annoncer, que ces messieurs sont au salon; il faudra descendre,
et vous ne faites pas un petit brin de toilette! 23
    ,      
          .
          
,       ,     
 ,       ,    
.  ,         ,   
 ;     ,   , 
     .  ,   
,          , 
    ,     m-lle Bourienne 
.       ,   
.    ,          
  ;    ,     
 ,      ,   
.
  - , , ma bonne amie, 24   , -  , 
   . -  ,     . ! 
,  ,  ,   .    , ,
, !
     ,      ,    
m-lle Bourienne   ;   ,   
   ,  ,     
   . .,    .  ,  
     ,  ,      
  ,      .   
 ,     ,   ,  
   (,      ), 
     ,      
,      ,    
,  ,   ,    .
  - ,  , -   ,  . - Non, Marie,
decidement ca ne vous va pas. Je vous aime mieux dans votre petite robe grise de
tous les jours. Non, de grace, faites cela pour moi. 25 , -  
, -    ,  , m-lle Bourienne,
   , -       .
       ,     
 ,    ,    ,     
,     ,   .
  - Voyons, chere princesse, -  m-lle Bourienne, - encore un petit
effort. 26
 ,     ,    .
  - ,     , , -  .
   , m-lle Bourienne  ,   - ,  
 ,    .
  - Non, laissez-moi, 27 -  .
         ,     
.    ,  ,    , 
    ,  ,     
.
  - Au moins changez de coiffure, -   . - Je vous
disais, -    ,   m-lle Bourienne, - Marieie a une
de ces figures, auxquelles ce genre de coiffure ne va pas du tout. Mais du tout,
du tout. Changez de grace. 28
  - Laissez-moi, laissez-moi, tout ca m'est parfaitement egal, 29 - 
,   .
  M-lle Bourienne        , 
.       , ,  ;   
.       ,   , 
  .         . (
    .)   ,      
 ,        .
  - Vous changerez, n'est-ce pas?30 -  ,     
 ,    .
     .         
 ,        . ,  
  ,    .   , , ,
  - ,     ,
 ,  .  , ,    
  , -      .   
     . " ,  :   ",
 .
  -   .   , -  -   .
      ,    .     , 
,    ,       
 ,        . 
     .      ,
   ?         
,  ,  ,       
.    ,        
    .  , -  , -     
   ?    ,    ,
    ?      ,   
     : "    ;  , 
,  .         ;
  ,     .       
 ,     ".   
 ( -      ,  )
 , ,    ,      ,
  ,   ,      .     
    ,         
 .

                  IV.

         ,        ,
     m-lle Bourienne.    
 ,   ,   m-lle Bourienne , 
 ,    , : Voila Marie! 31 
     .     ,  
        ,  
 ,       , 
   Marie.    m-lle Bourienne     
  ,  , ,   ;    
 ,    - ,   , 
 ,     .      ,  
  ,    ,     ,
 , ,    .     .  
   .     ,   , 
    ,      
.     ,    . , 
       ,   
,   - ,       
, ,    ,      .
     ,       ,    
         
.        
       -,  
;   ,  ,    .
   ,        . "   
,  ,    ",     .
            ,   
   ,    , -  
  .       : " ,
,     ?     !"  ,    
,    (  ,  ,    
 ),         .    ,
    ,        ,  
,    .     , 
    ,      .
         ,   
-      ,   ,  
 ,    -    
,    ,  ,   
  ,          
.      ;    
        ,  
  . M-lle Bourienne     ,  
          
.
  - ,   ,     ,  , -
  ,  -,  , -  
,      Annette,    ;  cette chere
Annette? 32
  - ,        ,  Annette!
  -    ?
  - , !
  -       Annette? -    
. -   , , -  , , -    
   . - ! -    . -   
  !
  -  , ,   ? -    (   
   ,     ,     
), -     ,   , ,     
  le mettait a la porte? 33
  - Oh! C'est la perle des femmes, princesse! 34 -    .
     m-lle Bourienne    '   
    .    ,  
  ,      .   
  , ,   ,     
.   Bourienne,  ,   ,  
,  . " ! -  ,  , - 
  demoiselle de compagn.35 ,      , 
  , -  , - la petite est gentille".
       ,    ,  
.     . "      ? 
 , ,      ",    .
    ,         , 
 , - ,       
.    ,    -   
    .        
,  ,      ,  
   ,     .   
   ,   ,  , ,  
,  . "     ? -  , - , 
.     (  , ,  ), 
    ?      ? , .
    ,  .      ?  !" 
, ,   ,      
   .     ,
,     , ,   
  . ,    . " ,   ,
  -    , -      .  -  
".
  - -   , -   . - -   .
   ,  ,     ,    ,
     ,   Bourienne,  
  ,   Bourienne  ,    
  . ",  ! -  ,    .
  -  :       !"
    .
  1 [ - .]
  --
  - , , ;  .
  -       , -   , 
, ,   . -   ,   
.
      . - , ! -  , -
,  , -     .
        -   ,
,        .
            ,   
   ,        
  .         , 
    .
  -     ? -       
, ,   .
  -      , ? -  . - ,  . 
   -,      ,    
    .
  -  , mon pre, 36 , - ,   .
  -   -, -    ,  
, -      -   .
       ,         .
  - ,     , -   .
  - , ,  ,   ? -    ,
  , -  , , .
  "   ",        
.
  - ,  : ,  , ,   .  , 
      .  ,  ,   
  ? -  ,      .
  - ,    , -  ,    .
  - !  .  , ,  ,    ? 
.    ,  .  ,  ?
  - , .   .   .    , ? -
     .
  -  , .    ! --! -  
 .
      .     .
  - , , -   .
        .
  -       ,  ? ? -  
   .
  -  ,  ;    ,     
.
  - ,   ,  -.  ! ! ,  
.
           .
   ,  --  ,      
  .
  -    , -    , -    ,  
?  ! -   . -   ! 
 ,       .    : 
!     :  ,    . 
,  . -  .
  -  ,   , -     ,
      .
  -    , -      ,
      . - 
   .   ,  ,  ,
   .
  - , , , .
        ,    
,           
 ,         . 
, ,      ,   
     ,     , 
 .
              . ,
  , ,  ,   ,   
.    , , ,   . 
   .       
   .      .
  "       ? -   . -  
 ,           
;       ,     ,   
,    ".
             . "La pauvre
fille! Elle est diablement laide", 37    .
  M-lle Bourienne,       
,    . ,    
   ,         
      ,     
  . M-lle Bourienne     ,  
     , ,  , 
,      ;     , ,
.  m-lle Bourienne  ,    ,  
,       .     ,
      , sa pauvre mere, 
   ,      . M-lle Bourienne 
  ,     , , 
.   ,   , .   , 
 ma pauvre mere,     .     m-lle
Bourienne    ,          
.    m-lle Bourienne (     
,   ),            
   ,     , 
 , .
   ,    ,   ,
    ,    
,      ,   , 
.
    ,         
 ,      ,  
 ,       .   
      Bourienne  , 
,           
    .
       ,     
.      m-lle Bourienne,   ,
  ,    .     
      .    
  - ,       
   .   ,      ,
   ,     m-lle Bourienne,     
    . M-lle Bourienne    ,  
          
  .
  "   ! -   . -      
        !  ?"  , 
    ,     ,   .
  ,     ,    . 
  ,     ,     
      .     
 m-lle Bourienne (  ,       
),  m-lle Bourienne      .
  "Quelle delicatesse" 38 -  . -  Ame (  m-lle
Bourienne) ,            
  . -    m-lle Bourienne    .
       .
  - Non, non, non! Quand votre pere m'ecrira, que vous vous conduisez bien, je
vous donnerai ma main a baiser. Pas avant. 39 - ,    ,
   .

                  V.

     , ,  ,    ,    ,
     .
  "   ,   , ,  ;  -
",   ,  ,       ,
  .   ;  ,  -   
,   .   -   - ,   -   
 ,     .
           .
  M-lle Bourienne        ,   -
   -,       auvre mere,
    .
        ,    . 
     ,   .     .   
.    ,  -,  ,   
      ,        
  .        . ,   
 ,        , -
.
  -   ,     , -   , - 
    ,  ,   , -    ,
    .
      .    ,     
 .   ,       .
    ,       ,   , 
,     .   ,     
   ,     ,     
  .
  "   -     ,   ,
   ,      !   ! 
,   . ... ... ...     ,   
    (  )!     ,
  !    ,   ,   ,  
.   ,        ,    
Bourienne.    ,     "...
   ,   ,      Bourienne,
  ,      ,    (
   )  ,     . 
    .
  "   ! -     ,     
 ,  ,     . -    .
     .    ".
  -  ! -     ,      
.
          ,   
   -  , 
- .
  - ? -  .
  ,     ,     . 
,       .
  -     ,  .
  -   ,   ... -    ,     
  ,   ,    .
    ,     m-lle Bourienne    , 
        ,  
pauvre mere, ,        ,   
     .        
  , m-lle Bourienne      .
             . 
,     ,      , 
   ,     .        
    ,       
   .
               
.       .   
,        ,    
      ,      
,  , ,         
    .
          ,  "".
  -     , -  ,  . -
,  , , -  , -      
     (-    
 )     .    
 .       ,    .
  -    , mon pere? -  ,   .
  -  ! -   . -     
          . 
 .  ?!...     .
  -   ,  , mon pere, -   .
  - ? ?   -? -   .    .  ? 
  .
   ,       ,     
  ,        . 
 ,    ,     ,
   ,      ,  :
  -     -   , -  , -   
    ...
     .   .
  -  , -  . -     ,  
 m-lle Bourienne.   ,  ...
   .   ,     .
       .
  - , , , , -  . -  , :   
,      .    .  :
        .    .
  -    ... mon pere.
  -  !  ,     ,    ;  
 ...   ,          
:   .  ,   . , , . 
 . .   ,   ,   ! -     
,  ,   , ,    .
       .      m-lle Bourienne,
  -    . , ,  -   ,  
    .        ,  
   ,     m-lle Bourienne  . 
         ,  
  -  .       
           m-lle Bourienne,
   .
  " ? ? !"     .   
  .     . , m-lle Bourienne  
,        ,  
      , ,  ,  
,    .
        .       ,  
   . ,      ,   
         m-lla Bourienne. 
     .   ,    
  ,       
  m-lle Bourienne.
  - Non, princesse, je suis perdue pour toujours dans votre coeur, 40 - 
m-lle Bourienne.
  - Pourquoi? Je vous aime plus, que jamais, -   , - et je
tacherai de faire tout ce qui est en mon pouvoir pour votre bonheur. 41
  - Mais vous me meprisez, vous si pure, vous ne comprendrez jamais cet egarement
de la passion. Ah, ce n'est que ma pauvre mere... 42
  - Je comprends tout, 43 -   ,  . -
,  .    , -    .
   ,   ,       
 ,        
,      ,    .
        .
  - Ah, ma bonne, ma bonne, 44 -  ,       . 
  : - Le sort de mon fils est en vos mains. Decidez, ma bonne,
ma chere, ma douee Marieie qui j'ai toujours aimee, comme ma fille. 45
 .      .
  - ... ... -    .
  -     ... ,   .  
       ?  :   ! - 
, -           . ,  
   , -    ,   
      . -   ?
  -  , mon pere,    ,    
  .     , -   , 
        .
  - , ! , , ! - ,   
,    ,      ,   
    ,       ,   ,  
  .
    .
  - Ma chere, je vous dirai, que c'est un moment que je n'oublrai jamais, jamais;
mais, ma bonne, est-ce que vous ne nous donnerez pas un peu d'esperance de
toucher ce coeur si bon, si genereux. Dites, que peut-etre... L'avenir est si
grand. Dites: peut-etre. 46
  - , ,   ,  ,     .   
,       .
  - ,  ,  .    ,    . 
 , , , -   . - ,    ,
  -  ,   .
  "  , -     ,   - 
  ,    .     
 ,     Ame.     .  
 .   ,      .   
,    ,   ,   .   
,     .   , , , 
!   ,    ,      .
   ,      !..."   .

                  VI.

          ;      
 ,       .  , 
  ,    , -   
,    .  ,  (    , 
  )   ,         
      .  ,  
 ,    .
  - Mon bon ami? - -     
  .
     . "... ... ... ... ... ma
here... ...  ... ...   ... 
...   ?..."
    ,       ,  ,
 ,   ,  ,    ,  
      ,     ,   
.
          ,  ; 
 ,       ,     ,
 ,   ,  ,    .  
           
,    ,      
   . ,     
    ,    ,
      ,  -     
   -  ,    
.      ( ,  
    ,     ),    
             
,     .    
            .
  - , , ,  ?
  - ,  .
  - , , , , ,   ay,  ,   .
     .
  - Voua etes une fine mouche, mon enfant, 47 -  .
  -   ? ! -  ,  
    .
  -   ,  :  ,      maman.
  - , ,  .  ? ,     .
            
  .
  ,  , - ,  , -   , -
     .
  - ......... -     .
  - Nicolas! -   ,  .
  ,  ,       , 
       .
     ,    . -  ,   
;   ,   , -    .
  -  ,   , , - , -  , 
    . -     , ,  ,
   .   !   . -  
 .
  -    ? -  .
  -  ,   ,   ,     ...
  -  , -  , . - ,  ,   .
    maman.
      .
  -      ,       , - 
, -   !     ,      , -
 .
  - , ,   !...
  -   ,   ,    , -  .
  -   ? -      . 
: "  Nicolas?"
  - , ,     ,   ,   , -
    , ,     
 . -    ,  , -  . - 
  .   ...
  - ?   ? -    .
  -  ,   , -  ,  ,    ,  .
  ,     ,    (  ), ,  -
!
  - , , -  ,       ,
       ,     ,
      - ,    . -  
  , ,      ,  ,    
    .
   ,       . 
,  ,   ,  ,    , 
  ;       .  ,
   ,   .
  -   ? -  .
   .   ,    Nicolas      
,  ,  . ,       
,               
,        .
  -  ;  ,   , -   , - ,  .
  -       ?
   . - .
  -      ,    .
  -    ? ,   . , .
  -   ,    , -  ,   
, - ,          ( 
  ,   );      (
  ,   ):    .
  - ,  , -  .
  -   , , -   ,     
 .
          .   ,
,   ,       ,  
,      .     
      .
  -  , -    ,   , - , - 
   .
         .
       ,     
,   ,  ,  ,  
      ,   ,  
   .       
,        ,  
   .
  - C'est fait! 48 -   ,    
,        ,   - 
     ,   .
   ,     ,       
          ,    
,    . , ,     
,   .         , 
  ,     ,   
 maman  papa,   ,   , , . 
   m-r ,  m-m   , ,  , 
  ,            
.  ,   ,      .
  ,        ,    ,
,  ,    ,  
,   .  .
  -     , maman? -  . -  ,   , 
,   .
     ,   ,  ,   -   
  . "     !"  .
       ,  ,   
 ,     ,      .
   , , ,  ,   
            
    .  , ,   ,
   -  ,        
 20   ,  ,      -,
 ,    : "",   "",   
 ,   ,   ,  , ,   
,   -   .    ,
  ,        , 
  .         
   ,       - , 
  .    20   ,   
,   -     ,     
    ,      ,    
   ,  ,    ,  
 ,    .
  -   ,    ! -  ,  
 . -    !   ... !  - , 
, ,   .      .   !
     !    !   .  , 
,      ,   ...
    ,       
   ;      
         
 .  ,  ,  
          .   
       ,  
.  ,     , 
- ,        ,
 ,   ,      
,      ;     
        ,     
   .     ,  ,  , 
,  ,   , , 6 000     
,    .

                  VII.

    12-    ,    ,
        -  
. ,     ,   15- 
        ,  10-  ,  
 .
          ,  , 
    15-    ,     ,
    .      ,
,   ,    ,  
    ,    ,
 .      ,   
           ,
     .    
   ,  ,  ,   
   .   ,   
  ,  ,        
    .     .
          ,  ,
  ,      ; , 
  ,  ,    ;  
      .    
,    ,        -
    .
     ,   ,     .
    ,    ,   
     .     
  ,    (  ),  
 ,    ,      .  
      ,    . ,  
  ,      
        ;  
      ,     ,
   ,    ,   
 ,        
.   ,    ,  
  ,       
     .      .
  ,    ,    
 ,   ,      , 
  ,        ,    .
  - -,     ? -  .
  -  , -  ,       .
  
      .
  -  , , -  . -   !  , , 
 , 49 -  ,   ,   
 -   .
  - !   ! -    , , ,
            
,     .     ,
   , ,   , -, -
  ,    ,   ,  ,
,   -      : 
 - ,  ,     , 
  .  , ,       
 .
      ;    ,    
    ,       , 
   ,        . 
          
     .
  -  ,  ! , ,   ,  ,
  , , -       
     ,     
.
  -       .
  - , ? -  , .
  -    !   , -  . -     
, -  . -  ,      
   - .   ,    
 ... ,  , ?  ? -  .
  ,  ,     ,  
 , ,     , ,  
.
  -  , -  .
  -  , , ! - ,  , -     
.   ,       ,  
       .      ,   ,
 -     .        
.
        -      
 ,        
   . .
  -  ! -  . -   , -  .
   .
  -   , -  .
  ,   , -       
.
  - ,      , -  .
     ,    ,     
  .         . 
 ,    .
  -     , -  ,   ,
   . -     , , . 
   ...
  -  ,   , -  , -     
     ,      
,    ,   ,    . , ,
, -, -...  ! -     ,
         , ,  
  , : -  ,  ; , ,  
 ,    .
  - , , ,   , -  ,     
 .
  -    :   , -  .
    ,    , ,   
 ,    , ,    ,
    ,      .
  - ,   , ! -  ,  .
  -  ?
  - ,   , ,          . ,
  , -  ,  . -  ,   
! , , ! -  ...
            ,
,    ,      
 ,        .
  -  !   , -  ,    .
  -    ? -  .
  -  - ,     !
  -     ? -    ,  . - 
    .
  -    ,         .
  -  ? -  .
  -  !
  -     ,  , -  ,  .
  -      . ,     ... ,  ? - 
.
  -  ,  .     ;  ,    
  ,     .
  - ?
  - , ,       ,   ,
 ,  .
  - ,  ! -  ,    .
          ,  
  - .
     .
  -       ? -  . -   
,    .
  - , ! ,   ? -     .
  -  ,  ,    , -  .
           .  , 
       .  
   ,  ,     ,    .
        ,  ,   
  . ,   , ,    
 ,          
,         ,  
      .     
 ,   ,  ,   , :
  "!" ( -    ,     )
   .
  -  , ,    ,    ,   . ,
, ,  ,  ,        
  ,     . , ,     
 .     .  . (    
,       . ,    
    .)    ,  
, , ;    ,   ,  ; 
"",  ,   , -  ,  . - 
,   ,   :   , ? ",  ,  ?" 
.   .    , ?       
:     . -, , -  , 
   .
  - ,  , - ,  .
   , ,      ,  
.      ,      .
     ,    ,      
 .        , 
      ,   ,  
 ,   , ,      , ,
   ,    ,   .  
  ,         . 
     ,    , 
,        .   
   , ,    ,   
          ,  
 ,      , -      ,
,   ,  ,       ,    
 ,       . 
     ,    ,    ,
          .  ,  
  ,  ,      , 
  ,  .    ;   
   .     ,      , 
  ,  ,   ;    ,   
;    ,      ,   .
       .
     ,      : "   ,
       ",   
  ,   .  , 
    ,  ,   
  ,     ,   
 ,     .  
    ,     ,  
 .        
  ( ,      ),  
 , ,    ,  ,
     .   ,     
.  ,  .      :   
. ,   ,  ,       
 .       , 
  ,          
   ,  , ,   ,
   ,   .  ,
   ,  ,  ,    ?
  - ,  , - ,      ,
 .
        ,   
,   ,     ?  
    ,        
 ,    .
  -   , -      , -  
,     . -      ,  
,   .
  ,  ,    ,   
 ,   ,     ,
 :
  - , ,    ?   ?
  -   , -    ,      
.
     ,     . 
- .
  - !      !
  - , , -   ,   
    ,   , - ,  ,  
 -  ,      ,  
 ,      ,   ,
  .
  -  ,  ,   ? -    
,   .
             
      .
  -     , -  , -     , ,  
.     .
  -      , -        
. -    ,      ,   
 ,          ; 
,          . - 
    ,   ,   , ,
 ,     ,     ,  
     . , -  , ,
  -      ,   ;   , - 
, -       ,   ,   , 
  ,     .   , 
,   , ;  , -     ,
 .
    ,     ,  ,   
.        ,    .   
    ,    ,   .  
          ,  
,    ?  ,     .   
   ,         ,
      ,     ,
   ,   ,        
,     .

                  VIII.

                ,
 ,   ,   ,     
.  ,       
,     80- .
           ,
    .       
      ,  
  ,         ;
         , ,
      ,  , , 
; ,        ,
,       ,    
      .   
   ,        
,  , ,     ;  
,  ,   , -  ,  
        , 
,  , ,  ,       
   , -  ,   -
,   .     
 ,       ,  
  ,      .
         ,   10    
 .     .      
.  ,  ,   .
         .      
  :   (      
  ),        
 .      ,     
 .
        : "! !" 
 ,        
.
       .     ,  
 ,         
    ,    . , 
         .
    : "!" ,    ,   
 .   .
        .    .
           
,  -. ,    ,   ,
  ,    . -  
   ,    . 
 ,    : !  ,
, ,        
,   .
  ,      ,     
,    ,      , -
 ,        ,
    .
   ,        ,   
 ( ,   , -  )       , 
,      ,  -    
        .
  - ! ! ! -    ,      
  -;  !... -   ! 
!! ,    ,    .
      ,       
  ;     ,   
,      ,    . 
,    ,   , ,
     , ,   ,
,           -
.  -    -
    .
  ,   ,  - , 
 ,   ,     , 
    .
            
     .     
20-    ,   ,  , 
   ,      , 
    .  -  ,   - 
   .
     ,   - -
   .
    ,        
     .    - 
  .  ,   ,    .
          .
  " !     ,      ! - 
: -     ".
      :
  - ,  (   ,    ),  
 .
      ,        !
  -        .
  " ,   !"  .
     -,    ,  ,  
, : !   ,   ,   
,     ,      
 .
       ,      .
  "     ?"  ,     
     ,   ,
  .
      .  ,  ,
  ,     ,    
 ,    ;      
,  ,  - 
.     ,    , ,
,       - , 
.
         ,    
 .          ,
 -     . ",  , - 
 ... -           , 
?     ,   ,   
   !?   ,   ",  .
       ,     
 ,          
  , . .       .
    , ,  ,     
         ,  
 .     ,    
        ,     
 , ,      , 
.
   ,            
,  ,   , ,   , 
 .
  -  ! -  .
  " !     ,        
",  .
    , ,    ,  
     ,     ,  
,     ,     ,  
   ,     .
           ,  
 ,    .
     :      
.            
,        .
         ,      
 .

                  IX.

         ,      
     ,     ,
        , 
     ,  
-  . " ,     10-
,   ,            
 ;  ,   ,   ,   
    ,   ".
           .   ,  
 ,         
  - , ,       
  .
     , ,      ,  
 ,   ,   , ,  
,   , ,     ,
 ,     ,      
.    ,   
,          ,  
  ,  ,  ,       
    .   ,    , 
 , 15 ,        ,   ,
 ,  .    ,  
   ,  , ,  ,   
 ,  : ,   .  ,
  ,   ,     . , ,
 ,   ,    ,   
   .      , 
      .   .   
,  ,    . ,  ,  
  ,     ,  
,       ,  ,     .
       .       
.
    ,   ,  ,   ( 
   ,   , ,    
,        ),  
   ,    ,  ,  
    -   .
  -  ,  , -     
 -,   ,    , ,
 ,      (     ,
  - ),     ,  ,
  .
         ,    ,  ,  
,     ,     , 
   ,   ,  ,   ,
,         
,           
     .   -
         ,    
.   ,    ,   
  ,      ,   
,  ,   ,  .  
      .
  -  ,      .      .
      .      -
 !
   ,     ,  ,   , 
 .            
.
  -  ,  ,    ?       .
  - ,  , -  - ,  , - 
;         ;  
  , -  ,   , , ,  
  .
  - ! !    , -   , - 
    ,    .
            , 
, ,        ,
     ,    
,    .      ,
      .
  -  ,  ,    , -   ,    
   . -     , -
  , -     , , 
    ("          
",  ),       ; ,
  ,   .     :  
  , -   ,  ;
      ,    ,      
      :     ; 
  -  ,      ,    
 ;    ;         ,
 - ,  . .
      ,    
       .    
,          ,  
  ,         . 
           .
     ,      , 
   .
        ,     
   .  ,     -
   ,      
  .     ,  
,  ,      .
          ,
   ,  .  ,
   -  ,     
      ,  ,
    ,   ,  , , 
  ,  .      .  ,
 ,   ,     ; 
       ;  ,
   ,     
  ,   (  
  ,         
   ,       ); 
         ,
 , , ,   .
  ,      ,   
 , , ,      . 
    ,   ,  
   ,     ,     
   ,        ,
-    .
  - ,  ,    !   ,  , 
  ,     . ,  , -
    , -      
     .   ,  
,    ,     , 
,   ! ,  ,   , 
  ,    .  
    -     ?
  -    ? -  .
  -   ,  ,  ,     
.  ,        . - 
 .
  -  !    ? -  .
  -    ?   . .,      .
    ,      ;  !    , - 
,   , -  ,     , 
  ?   ,     , 
 ,   .
  -   ,    ,  ,  
 ,  , -  .
  -  -  , -   ,   . - 
 ,    ,   : " 
  ".
    .
  -   ? -  .
  -  -     .    
.
  -  ?
  -   , au chef du gouverienement francais, -
      . -   ,  ?
  
  - ,     , -  .
  - ,  !    :      ,  
,     ,        
: ,      ? 
     ?       
.    ?  !
    ,    ,    ,
,  ,   ,  , 
     ,   , , , 
   ,          , 
  .
  - Charmant, 50 -  , -   , ,    
    .   ?...
       ,     ,  
   .
  - ,  ! -  ,      
  . -  ,     ,    , 
       . -       
 ,    . -  
...   !
          ,      
 .         ,
      ,    
   ,   " .   
        (  
 ,    )    
,         , , 
 ,       . 
  ,  ,   - 
    ,      , , 
      .      , 
;     ,   , , 
 .
  -  ? -  .
  -     ,    .  
 ,   .
  -   , -    ,     , 
      , -  -    .
        ,      
     ,      
    .

                  X.

      16   ,     ,  
    ,     ,  , ,
     ,     .
   ,      , 1-  2-  ,
          
.  ,  ,   ,   ; 
 ,      ;  
  ,   -    , -  .
       ,       
 .  9-       ,  , 
   (  ) , , ,   
      . ,  
,   ,  ,  .  
      ,     
     .   , , 
  ,         
,        ,  
   , ,   ,   
  .     ,  
 ,  ,      
.
  - ,  ,   ! -  ,    
   .
    ,   ,   .
  -    ! -    ,   
 ,     .
               .
  
  -  ! -   .
  - ,  ...
         .   
 , ,  -   . 
  ,    , ,   , 
   ,    ,   .  , 
   ;      ,   ,   le caporal,
    ,    ,    . 
    : mais qu'on ne fasse pas de mal a mon petit cheval
51    .  ,     ,  
.   ,   , ,    
,        . 
           ,
     .
       ,  , ,  , 
  ,  .
  - Mais qu'on ne fasse pas de mal a mon petit cheval, -  
 ,     .
  , ,      .
  - ! ! -  ,    ,    .
  - ! ! -    .
   , ,       
      .      
  .      ,      
   .        , 
      ,   
  :      ,   
.         
 .   ,  ,   .
         ,   
  .          
 ,     , ,  
,  ,       
.         ,  
     ,      
  ,     -  , ,
       .      
 ,   ,      
 .
  - Les huzards de Pavlograd? 52 -   .
  - La reserve, sire! 53 -  -  ,   
  ,  : Les huzards de Pavlograd?
       .    
,       .     
,   ,   
 ,       - 
 .   ,  
             .
    ,      ( ,   
),           .
  (      .)     , 
        .
            ,
    ,  12 ,   3-
,    ,   .     ,
         .
  ,    ,    , 
     ,      ,
  ,         ,
,        .  
 ,   ,    . 
 ,   ,     . 
 ,        
,      ,   
. ,     ,   , 
,   ,   ,   , 
     ,      , 
,    .     ,  
,       .  , 
,     ,   , 
        ,    
      .     
        .  .
  - , ,   ? - ,  ,  
,     .
    ,   ,  ,  , ,
-  :
  -    ,   ! Quelle terrible chose que la
guerre!
      ,    ,
         . 
   ,  ,    
 .  ,    ,    
  .
          ,  ,  
   ,     ,  "
-,     , -  , -  
 , ,    ;   
      !"
  -    , -  , -     , 
 ,    ,   ?   , 
   . , ?  ,    ,  
;    ,   .    ! !
  - ! -    .
           , 
 .
        ,    ,  
  ,          
    ,      
 ,  -  ,   
.
  - ,   -,    , ! -
   , ,  .
        .
   ,   ,      
   .
  -       ,    ' , -  .
  - ,    , -  , -   , 
 , ...
  - ', ', ',  '  '...
  - ,  !
         ,   ,   
 ,    (      ),  
   .       ,   
 ,     .      
    ,   :  
       ,    ,  
     .

                  XI.

          . -   
   .        
,    .         , 
 .      
,        
.
    17-         ,
   ,     .
     .    ,     
.             
     .
    ,        
  .   ,      ,
 ,     ,   , 
       ,   ,
 ,     .
    ,         
.
  18  19       ,   
   .       19- 
  - ,   
 , 20- ,       
.
    19  ,  , ,  
    ;     
          .
             ,
    19  20   ,     
    80-   .
   ,       
    ,     
    .    ,
 , ,        ,
, ,   ,  ,   
 ,   .
     ,      ,    
    ,     , 
   ,  ,      .
     ,  ,     , 
      ,      
  ;    -  , , 
, , ,      ,  
   .
            
      ,  , 
       1000   
  -  , , , , ,  ,
,    -     , 
   , . .  
-     .
            .
   6-         , 
  ,   -  .
     ,      
 .   ,   -  
,       ,     
      ,  - ,   
;       .
  - , , mon cher, -  ,    
. -   .   ?   ?
  -  ,     ,  , ,  ,  
.
  -         ,    
;     - ,     
 , - .
  -    ? -   . - ,  ? 
    ?
  - ,   ,        
, -  , ,    ,  
    . -      ,    
   ,   , , ,  
       ?  :  ,
  ,   .    .
  -  ,  , ? -    .
  -     ,  ,     "
", ,   ,      . 
  ,   , -  ,   
 .
  -        , -  , -
    ,  -        
,        . ,    
  :      ,   .
  ,         ,  
  .
  -        ?     ,  
,       , -   .
      ,  ,  .
  - ,    , -   ,  
   . -   :     ...
            .
  
         ,    
   ,    ,     
.           ,
          ,   
 .
  - ,      :     
, -  .
  -    , -   ,   .
  -     , ? -  ,     
     , ,  . -  
   ,    .  
,      . : rr general
Wimpfen, le comte de Langeron, le prince de Lichtenstein, le prince de Hohenloe
et enfin Prsch... prsch... et ainsi de suite, comme tous les noms polonais. 54
  - Taisez vous, mauvaise langue, 55 -  . - , 
  :   ,    3-,  ,   
 .
  -   ,  , , -   . - 
  , , -    ,    
.
   ,     ,    
   ,  ,      ?
        , , :
  -  ,    ,        
   .  ,  ,   ? Eh, mon cher
general, je me mele de riz et des et cotelettes, melez vous des affaires de la
guerre. 56 ...    !

                  XII.

     10-          , 
    .      
, ,    ,  
,     .
  ,     , 
        
 ,       
. , ,    .,   
.  ,   ,     . 
 ,   ,   ;       , 
    ,     .   
              ,
  ,    ,    ,  
  . , ,    .
  , ,   ,      
:   ,  , ,    
,      ,      
, ,        .
        .   ,
  , :  ,  
  .   .    , 
   .  8-     
,     .      
 ,      
  ,   .
  -      ,    , -  ,
        ,    
   ,
   ,  ,   ,  
   ,    ,  
    ,   .    
     .
  - , , ,   , -   ,  , 
    .
       ,    , 
,        , ,  
        ,   
           :    
     - ..  
.    ,    ,  
   ,    , ,   , 
         
 ,    :
  "        , 20
 1805 ".
       .    :
  Da der Feind mit seinerien linken Fluegel an die mit Wald bedeckten Berge lehnt
und sich mit seinerien rechten Fluegel laengs Kobeinitz und Sokolienitz hinter
die dort befindIichen Teiche zieht, wir im Gegentheil mit unserem linken Fluegel
seinen rechten sehr debordiren, so ist es vortheilhaft letzteren Fluegel des
Feindes zu attakiren, besondere wenn wir die Doerfer Sokolienitz und Kobelienitz
im Besitze haben, wodurch wir dem Feind zugleich in die Flanke fallen und ihn
auf der Flaeche zwischen Schlapanitz und dem Thuerassa-Walde verfolgen koennen,
indem wir dem Defileen von Schlapanitz und Bellowitz ausweichen, welche die
feindliche Front decken. Zu dieserien Endzwecke ist es noethig... Die erste
Kolonne Marieschirt... die zweite Kolonne Marieschirt... die dritte Kolonne
Marieschirt...57  . .,  . , ,  
 .     , 
  , ,      , ,   
  ,  ,   .   ,  
    ,   ,   
    ,     
  .   ,    ,    
    ,     .   
     .    
    ,      ,
   .        
     ,      
,     ,     
  .        
  ,       
         -;  
,   ,     ,  
: ,      ,    
  .       , 
 ,    , ,  ,  
  ,       
.
  - Une lecon de geographie, 58 -      ,  
,   .
    ,       
,   ,  .   
         ,  
 ,       .
            
  .    ,  
.
   ,   ,  , ,  
          ,    ,
     ,   
 ,        , 
    .    , 
 ,         
  ,  ,  -,
  ,        ,   ,
       .    
 ,   ,  ,   
    ,   ,  
, ,   : "      !"  
     .
           
,  ,     ,  ,
  ,        
.        ,
     ,   , 
   .
  -      ,      , -  .
  - ,  , ,   , -  .
  - ,    40  , -     ,
     .
  -        ,   , -  
   ,     
 .
   , ,        ,   
.
  - Ma foi, 59 -  , -      .
      ,  ,    
        ,   
      ,      
-.
  -   ,       , -  .
  -   ? -   ,     ,  
  ( ).         
,       ,   , 
 ,   .
  -   ?.. -   ,    
  .
   ,     .
  - ,   ,    (    ), 
  , -  . -   ,      .
       ... ( )   .
    ,  .    .   
.   .
  ---
 ,         ,  
,       .   :
          .,   
,   . "       
 ?      ?  -  
       ,  ?" 
.
  ",   ,  ",  .  ,    
,   ,     ,   
;        ;  
     !    ,    
   ,    -     
,      ,     .
    ,       . ",
, ! -  . - ,  ,     ,
     ,       
   .  ,  ,  , ,  
,     , ,   ,   
".    ,  ,    
     .     , 
,     , ,  .    
    ,  ,  .  
  ,      ,    
, ,  ,       
,          
.    ?   .     
     .    
 .        ,    
.     .  ,  ...
  ,  ?    ,  ,     
   ,   ; ,    ? - ",  , -
    , -   ,   ,     
:    ,  ,    ,  
 ,     ,    ,     ,
    . ,   !      ,
,  !    ,     ,   ,
 . , ,  ,    .   
,      - , , , -   
, - ,       ,     
  ,   ,     ,    
   ,     ",  ,   
  .       ;
 , , ,    , 
  ,    , : ",  ?"
  - , -  .
  - ,  , -  .
  - ,    , -  ,    
.
  " -         ,  
   ,         !"

                XIII.

             ,   .
        ;       
,   , - .    
  -     ;  
  .        , 
  :  ,     -;   
 , ,    ;   ,   
    .   ,     
,  ,   ,     
          ,    ,
   ,        ,   
   ." ?   , -  , - 
,  ,  ,    : :
  ", ,  ".   ,    
  -     . ,     
 ! ,     ,       ,   
  ",  ,       
   ,     -,
      ,       .
      .     .
  " ? ,  :    - , .  ,  
    ... -  . -   . , 
,    . ,    . 
  ,  ,      ".    
  ,      .  ,  
.         ,
 ,  ,  .      ,
     :     ,  ,
  ,   ?   ,    
  -. " ,  -  ;  - une tache",
 . "    ..."
", ,  . ...  ( ,    , 
  !) ...  ..." - "-, 
,    ",   ,  , ,
 .   ,      , 
  .      . ",
,   ? -  .     ? ,   -
 . , !  , ...   - ? .  
 ...       ,     ,  
 ...  ... ,   ! ,   .
    -  .     ,    -
,    ... ,    .   ,   - 
,   - , .  - ,  - , , , . 
". -        .   ,  
 . "? ? !... ! ?..." , , . 
 ,    ,     ,  
,    .    ,  
,     .   ,    ,
    ,  ,       
  ,       .   
 ,     .    . 
 : !  !
  -  ?   ? -    ,   .
  -    ?
     .
  -  ,    ? -    ,  
.
  -    ,  , -   .
  -     ? -   .
  -  ,  ,  , -  , -  . ! ! -
    ,   .
     ,     ,  
    .       
   ,     - .
      , ,    .
      . ,    
    : Vive l'empereur, l'empereur! 60 
   .
  -  , -  ,  ? -     
.
    ,   ,   .   
    ,      ,
  ,   -.
  -  , ! -  -,   .
  ,      ,   -
  ,   .     . 
         
      . ,   ,
     ,   ,  
.
  - , -   ,   , -  
   :         
,   .
  -  , -  , -        ;  ,
   . . , -     , -
    ?
  -   ,     ,  . , 
  , -  .
    ,  ,      .
  -   , , -  ,  .
  - -.
     ,  -     ,
            
 .          
 ,       ,    
 .     ,      , 
  ,      , ,  , 
  ,  ,      
      .    ,  
   ,   ,  ,   
.       -  ,    
 ,    .   ,    
:   ,          .
         ,    
  . "  ",  ,    
   ,   ,      .
  
  -  ,  ! -     .
        -,    , 
 ,  ,  ,     -, 
      .    ,  
  .       .   
   ,       - 
.   ,   ,  ,  , 
 . "- , - !"     -  .
      .
     ,        , 
  ,   .
       ,      
,   ,  .
  -    ? -     ,     .
  -      .
  - ,    , , -  . -   ,
  .
  -   ,  ,   ,    , - 
,  ,          
,      , ,  .
  - , , -  , -  , . .
  -  , -  , -   .
  -  ?
  -      ;   
   1- .
  -  ?
  -  .
  - , .    .
  -   ? -  .
      .
  -    ,  .
  -  .
  ",   ,   -   , -
 . -  ".
  ---
       ,    ,  
   ,      .
  ,  ,      : vive l'empereur!
    .    :
  "!     ,    ,
 .    ,      
         . ,  
, - ,     ,    , 
  ! !      .  
   ,  ,    ,   
   ;       
,    ,   
,        ,    , 
      ,     
 .
        !    
 ,      ,  
   .     ,   
   ,      ,
   ;   ,   ,  
 ,   . ".

                  XIV.

     5      .  ,    
   ;      ,  
,     ,    
     ,  ,   , 
      .   ,  
  ,  .    .     
,   ,   , , 
  ,     , , , ,
,  ,      .  
       .  
      ,  
:    ,    ,  
,    .  ,   
 , ,  ;    ,  
 . ,      ,
,   ,    
,      .  ,  
      ,        
,    ,  ,    .
       ,     ,  
,    .      ,   
,       ,   -  
      , ,    -  
   ,   ,     ,   
 ,   .      ,  
   ;    ,     , 
        ,  
 -       
  .      
    , ,   
  ,    .
     , ,   ,  ,    
   .    ,   -
  . ,   ,      
  .         ,  
  ,    ,  ,  , 
   .  ,  ,  ,  
,  ,         .
        ,   ,   ,
  , -  ,   ,  .
  -  ,   , -   .
  - ,   ,    !  ,  
,    . , -  !
               
( ,      ,     
         
  ,   ),   ,   ,
  ,   ,    . ,   
   ,      ,   
      . 
   , -   ;   ,
   -   ,  
,    .      , 
, ,  ,     ,   
    ;  ,   
       ,  
 ,    ,   .
  -  -?  ?     ?
  -   .     .
  - -  ,   -     , -
   .   !
  - -      .  , ,  .   
  .
  -  ,   ? , ,  , - 
.
  - ,  ,    , -  .
  -   ? - , , .
  - .
  -     ?      ,    
.
  -  - ;   ,  , -   
.
        -  -.
  - -,   ,   , -  ,
  . -    , !
  -       ,      .  
! -    .
    ,      ,    
       .
      ,      ,
   ,   ,     
  ,         .
       ,    
.
         
.   , ,    ;
 ,     ,   .   
,    .     , ,
     . ,   ,  
  ,   . ,  ,  ,
 ,     : ... ,  
   ,      .
            
  ,       , 
   ,   , , ,  
       ,    
  ,     , 
 -     ,   
   ,     .   
 ,    ,   . 
,     ,    .
   ,   ,     ,  ,  
     ,   .    
,   ,         ,  
 , -      .
   9  .      ,   
,  ,    ,   ,
  .    ,  ,    ,
    ,    
 .     ,     
           , 
       ,    , 
   ,         
  .        
  ,   ,   ,    
 .     ,     
 ,       ,   
   .           
;        . 
  .       
   ,     ,    
    .    ,   ,
     ,     
 ,  ,        
 .  ,    ,     ,
   ,     , 
    ,       ,
 ,   ,    ,  
     ,    .   
   .
        -   .  
      , , ,   
 ,        ,   
   .   ,    -  ,
         , 
,        . 
        .    
 ,      .
             
  (        ),    
,  ,         .
  ,  ,    ,  
          
,        , 
  .

                  XV.

     8      ,  4-  ,
,         ,
  .        
  ,  ,        .
     ,  .  ,   
 ,   ,   . 
   ,     
-,        .
     ,          .
    ,   ,     ,   . 
      ,     
-   .    , ,
,        ,   .
  ,     ,     
    , ,     
    .
   ,  ,     . ,
  ,  ,   , 
"-   , -  , -    ,  - 
        ,    ".
           . 
 ,   :  ,    ,   
   .
          ,   , 
     - .      
 ,         . 
  ,  ,     . ,
,     ,    , 
     ,   -. 
    ,      
 ; ,  ,      
   .     . 
   ,    .     
  .      
, , ,   -  .
  -   , ,         
, -     . -    
,  ,  ,    
   ,     .
  -     ,  , -
 .
    .
  -   ,     ,  .
  -   ,  .  ...
  - ! -   , -     ?... 
,   .
  - -.
  - Mon cher, -     , - le vieux est d'une
humeur de chien.61
         ,  
,     :      ?
  ,   , ,       
,   .  ,     
 ,   ,        , 
. ,    ,    :
  - Allez voir, mon cher, si la troisieme division a depasse le village.
  Dites-lui de s'arreter et d'attendre mes ordres.62
    ,   .
  - Et demandez-lui, si les tirailleurs sont postes, -  . - Ce qu'ils
font, ce qu'ils font! 63 -    ,    .
      .
      ,   3-   , ,
,       .  
         
  .      
,      ,      
 10- . ,     ,  
,      .   
  ,    . 
      ,       ,
 ,  .    ,     .
  - , , -        ,  
   ,    ,      
  .
  -  ,  , -    . -
! -  .
           , 
         
  .  ,  ,   ,  .
      ,    ,  
     .       
  .       
 .          
 ,       .   
  . ,   ,   ,
 ""   , ,   .  
    .    ,
 .    , , ,
   ,    .
   ,       ,  
      .  ,  ,
    ,    ,      
  ;       
    ,  ,      
      ,
 .
       ,      . 
 ,    , ,  ,
       ,   , 
 ,   .   ,   , 
,  ,   , ,  ,  ,
, ,     ,  
,   .  ,  
 ,        
     .     
    -. ",     ", 
 ,    ,  ,    
,   .     
-,   ,    . 
         .
             
,       ,  
       .
  -     ,  ? -   
  ,         .
  -  ,  , -  ,  
.
    ,    ,    .
  - ,  , -   (  ,  
    ,       
). -     ,  .
   ,   , ,   ;  
 ,   ,  ,  
    .
  -      ,  ,    , 
   , -  ,     
,    ,    ,    ,
  ;   ,  ,  .
  -    , , -    ,  
    ,       -
. -    , ,        
 , -     .
       ,     ,
   . "   ,    ,    
 ",   .
         , ,  
   .  ,   ,   , ,
, .    .
  - ,  ,  , -  ,  
       , ,  
.
     ,      ,  
  .
    ,       
     .
         ,  , 
,          ,   
 , -   ,  ,   
.
  -  , , -   .
  - Ma foi, sire, nous ferons ce que qui sera dans notre possibilite, sire, 64 -
  ,         
    .
           .
  ,   , ,   
,      .
  - ! -  ,     ,
,      ,   
 -,    ,  
 ,     . - ,   
 ! -  .
  -  ! -  .
       .  ,  
    , ,   ,   ,
     ,    
,   ,       ,  
    ,     
,   ,  , ,     ,  
 .
          ,  
-,  -  .

                  XVI.

    ,   ,    .
       ,     
 (,  )    .  
  ,     .
    ,  ,    , 
     .  
  .  ,   
.  ,   ,    , 
    ,   .
  - , , -   ,     ,
     . -  !
         ,     .
     ,     .   
   ,    ,   .
  -  ?... !... , , ... ...   ? -
 .
          
   ,       , 
 .
  " ,   !    ",  
,   ,   . "  , -
 , -  !"       
,   ,        
  : ", , !"       .
       .
  ,        ,   
     .     
 ,          .
          ,    
  ,    .    ,
     ,  ,      , 
    .       ,  ,
 .     .     .
  -  ? -  ,     .
  -   ,   ! -  ,      
  . -  ! -       , 
,     ,     .
            .
      , ,     , 
   .  : "!  ?"   ,
,   ;   ,     . 
      ,   ,
   ,      .
     ,  ,     ,
   ,  ,       
 .    ,      
,       .    
     .      
.      .
  -   ! - ,   
,   ;     ,     
 ,   ,         .
     ,  ,   .   
    ;   ,  ,
  ,    ;    , 
   .
      .
  - ! -       . - ,
  -         . -
, -  ,       ,
  -   ?
        ,  ,    
,    ,        .
  - , ! -   -.
  " !"   ,       
 , ,    .   .
  - ! -   ,      , 
    ,      .
  ,      .  , 
,      "!"     .
  - , ,       
 ,     .      , 
  ,   .      , 
  ,        ;   
  ,     
 .        20-   .
        ,      
    .      ;    
,     -  .      
      ,     ,
          .  
           ,
,   ,   .
  "  ? -   ,   : -    
,     ?     ?  
,        ".
  ,  ,   -   , 
  ,     ,   ,  
  ,   .     ,
  .        -  
,   ,    .    , 
, ,           ,
   .
  " ?  ?    ",      . 
 ,  ,      ,
  ,     ,    .  
  .      ,   -  , 
,  -  ,      
. " ,   ,   ,   , -
  , -  ,   ,   ;  
,            
 , -         
.         ?    , , 
  . !  ,  ,    .
  ,  ,  .     ,  ,  ,
.   !..."

                XVII.

          9-     .  
          
,        
.  , ,    10- ,
    ,    ,   ( 
 ),       ,   
,      .
       ,  ,
 ,         
     .   .
  -       ,  , 
? -  ,    .
  -    , -   , 
.
    ,        
  , , ,    ,
        ,    
,   .
        ;   , 
  ;  ,      ; 
,      ,   ,    . 
 ,     .       .
   ,        .   
   ,        ;
    ,      
      ;   , 
         .  
.
   ,    ,      ,
 ,          ,   
,  ,    ,  
   ,       
   ,      .
   ,        ,   , 
   ,      .  ,
    ,       
  .
        ,   , 
;      ,      , 
  ,  :     - ,  
   -  ;  ? ? ?   .
             -  
 , , ,     .
  ", ,  !" -         
  ,        ,   
.
  "    ,  ,    !"  .
   -  ,  ,     
 (  )    .
  " !  ",  .
       .      
.    -,     
.   ,         
.
  "    !"  .       
 ,    ,  ,    
      ,    ,
     .      ,  
      ,      ,   
    ,     ,     
.            
    ,    .    ,
     ,   .
   ,    .      
 : ", !"  ,    
  . ,       
 ,   ,      ,  - 
  .
   ,    ,  , 
  ,       . 
          (  
           
),          
. , ,   ,  ; 
         ,  , 
   ,   .   
,     : "!"   ,   
   ,  ,   
.     ,      
-   ,    .
      ,  ,   ,  ,
       ,    .   
  ,    .  
  ,       -,  
 ,   , -,   ,
  ,      .
  "  ,   ,   ,  ,  !"
    .
     ,  ,       
,   ,     ,  ,   
        - ,
 .
         ,   ,
   .
  - !
  - ? -  ,   .
  - ?    !     ! -  ,
   ,     ,   
  .
   .
  -  ! -  . -  ?
  - ! -   ,  . -   
?
     ,   ,      
 ,        ,    ,
,     ,       .
  ,   ,   .
  -  ? -  .
  -     .
  -  ! -  ,  ,     
,   .
        ,      ,    
 ,       ,
-      .
  -     ,       , -
     .
  - , ! -  ,   ,   ,  
 , - ,      ( ,  
, ,   )    . ,
    :     , ,   .
    - ,  ,   ,   .
      , ,       
 ,      ,    ,
   ,       . 
     ,   ,     
 ,     .
  "   ? -  . -     ? 
 , -  ,          
   . -     , , -  , -  
 .     ,    ,
       ".
   ,    ,    
,          ,
   .
  -  ?  ?   ?  ? -  ,
     ,   
  .
  -    ?  !  ! -   -,
-  -       ,   ,
,   .
  -  ! -  .
  -    , - .
  - Zum Henker diese Ruesen... 65 - -  .
      . , ,    
 .   ,    ,    
   .
  " !    ? -  . -  ,   
   ...  , , ,   . 
,   ,    , -  . -  , 
 !"
          .    
       ,   ,  
   ,        .

                  XVIII.

             .   
   ,      ,    
 .
      ,     ,   
 ,    .   ,  
 ,  ,   ,   
,   ,   .     
        ,  
 .
  -  ?  ? -    ,   , 
      .
  ,    ,     .
  - ! !    ,  ! -   , 
-  .
    , , ,  ,   
        .  
,              
 ,     .
  -   , -  , - ,  .
  -   , -     . -  - 
 : ,      - . ,
   .    ,  ,  
: , ,       ; , 
       .
         .    
  .
  -    ? -  . - ?   ,
     .
  -  , , -   .
  -  ? ? -  .
  -  ,    , - ,   ,    . 
 ,    ,    , -  
,    ,   .
    ,  ,       .  ,
 .      .    
,          
.    ?       
,          ?
  -  ,  , ,    , -  
. -  !
  - !  !  . -   ?  .
         ,   , 
.
  "  :    ,    ?"  .
      ,      ,  
.      ,  , ,   
 ,   .  ,     , 
 ,  ,     . 
  ,   ,   ,  , 
 ,    .    ,   
   ,    .      , 
  ,      ,  ,    
.
  ,    ,    , ,
        ,     ,
       .   , 
           
  .     . "  
, -  , -       ,  
      ".
        ,     
,     .      , 
   .       , 
 .     ,     ,  
 ,    .  ,     
,  ,  ,     
 , , ,        
   -  ,     
   .    ,   ,
,   -   ,    ,  
  -,    ,     
 .        , 
,  ,      
. ,     ,  - 
; ,  ,     ( 
  )   ,    ,
 ,     .   
     .   ,   
         ,
,     . ,   
   -      , 
    ,       
 ,  .
  "     ,     ",  .  
   ,        
  .   ,      ; 
  ,     .   , 
 ,       .   ,  
.  ,  ,          ,
      .
        ,    ,    
,   ,       ,
   ,      ,    ,
 ,       ,  ,   
,     ,    ,
  .
  "!       ,      . 
          ; ,
     ,         
    ?"      ,  ,
  ,    ,     
.         , 
          
    ,        
 ,  , ,      
.
  ",            ,
   4-  ,   ? ,   
   .     .  
 ,      ,  ",    
       ,     
      .
              ,
 -       ,  , 
  ,          .
  ,      ,    , 
   .       , 
- -      ,  , ,
,       .
  "        ?"     ,  
    ,     , 
,      .
      ,   ,    
   .
    ...    ,       .   
     .    
... "  ?"  .         
,   ;       .  
  .     ,   
   ,   .    .
      ,    .   
,      ,  ,    
.
  - ,  ! -  .
  - ? -   .
  - !  .
  - , , ! -  ,  .   
 ,      .
           .   
    .
       .  ,  
 ,  ,  .
      , ,    
     .
   6-          
,        
    .
      ,  ,   
,  .  .    ,
        -  ,  
   ,   ,    
 ;   ,       
  ,  ,      
 ,  ,        , - 
       ,     
    ,   , , 
        , ,  
,  .   .
    ,  ,      
   ,     ,  
. ,   ,       (  
)    , ,     
.  ,       ,   
, ,       ,  
 .    -  ,    
  .   , , 
    .
     , , , ;    ,  ,
,  . ,    ,   
,     ,     ,  .
  - , -  ,   ,    , -
! -    . - !...
    ,    ,   ,     
  ,       .    
  ,      .  ,  
 ,     ,   .    
    ,   . -   ,
       .     ,  
 .
  -   !   ! ! !   ! ! - 
 ,   ,   ,   ,
   .
     ,   ,   .   
     .      
,      ;       .
    ,     ,  
   : "  ,  , ! !"   
  . ,  ,      ,
    .    . , 
,   ,   ,   ,  
,  ,   .
           ,      
,  ,   .

                  XIX.

      ,    ,        ,
   ,  , ,    , 
,    .
         .   ,  
  .         
   -   .
  " ,   ,          ?" 
  . "      , -  . - , 
,      .   ?"
          
,  -.   .      
        ,  
  .        ,
,      ,     .
     ,   . ,
  ,      
        ,  
 .
  - De beaux hommes! 66 -  ,     ,
           , 
    .
  - Les munitions des pieces de position sont epuisees, sire! 67 -   
 ,   ,   .
  - Faites avancer celles de la reserve, 68 -  , , 
 ,     ,   
     ( ,  ,  
).
  - Voila une belle mort, 69 -  ,   .
    ,      ,     . 
,   sire ,    .     ,
     .      ,    
,     .   ;  ,   
,      ,    .  ,  
  -  ,         ,
     ,       
 ,       .   
    ,      ,      ; 
   ,     ,   ,  
        ,    
,        .     ,
    - .     
   , ,  .
  - !  , -  . -    , ce jeune
homme,     !
   ,       , , 
,     ,   .
       :      ,
     ,     
    .       ,
 ,        ,  
.          
   .
   ,   ,  , -   
 ,   :
  -   :   ;   
   .
  -    ,     ,  , , 
, -   .
  - , ! , ,     , -
 ,        
.
     ,      .
      , 19- ,   
.
  ,  ,  .
  -  ? -  ,  .
   ,  .
  -      ? - 
.
  -   , -  .
  -      , -  .
  -       c, -  .
  -     , -  .    
 ?
      .
    ,  , :
  - II est venu bien jeune se frotter a nous. 70
  -     , -   
.
  -  , -  . -  ,   !
   ,       ,  
,      . , , ,  
    ,   ,     
 - jeune homme,         
.
  - Et vous, jeune homme? ,  ,  ? -    , -
   , mon brave?
    ,           
 ,  ,  ,     
, ...         ,
 ,       ,   
   ,     ,   
,     , -      .
               
  ,        
,     .    , 
    ,   ,    
 ,      ,     
    .
  ,   ,  , ,    
:
  -           ;  
    .  ,  , -  , 
,   .
         .
  ,           ,
    ,  ,   
  ,   .
     ,      ,      
      .
  "   , -   ,    , 
        , -    ,
       ,     .   
 ,           , , 
!       ,     : ,
 !...     !   - , ,
       ,      ,
  -    , -    , -    , 
  ,   ,  ? ,   ,
   ,   ,   - , 
!"
 .        ;
  ,    .    ,
,      ,      
,  ,        ,
     .
            . 
   ,     o  
,       , 
 , ,     .    
         ,  
,    ,  ,   
,  .
  - C'est un sujet nerveux et bilieux, -  , - il n'en rechappera
pas. 71
 ,     ,     .
  
  
  
  
  ( 1)   ,
( 2)  ,   ;      
; ,    ,   .
  ( 3) [,  ,]
( 4) [.]
( 5)     ,     
.
  ( 6)         .
  ( 7)   , ,       
,     .     10.
  ( 8)    !
  ( 9) ,     ,    ,
( 10) ,      .  ,   ,
( 11) ,     .
  ( 12)  ,      .   
.  -   .   ?
  ( 13)   ,    ,
( 14)    ,   ...
  ( 15) ,    ,  ,  ... -
   ,
( 16) , ,   .
  ( 17)   !
  ( 18)    , .
  ( 19)      ,   ?
  ( 20) [.]
( 21) [, .]
( 22)  , ,
( 23) ,   ,   , ?   , 
 .    ,     - !
  ( 24) [  ,]
( 25) , ,      .      
  : ,    .
  ( 26) , ,   .
  ( 27) ,  ,
( 28)   ,  .      ,
     . , .
  ( 29)  ,   ,
( 30)  ,   ?
  ( 31) [ !]
( 32) [ ?]
( 33)    ?
  ( 34) !   , !
  ( 35) [.]
( 36) [,]
( 37)  ,    ,
( 38) [ ,]
( 39) , , !     ,    
,      .  .
  ( 40) , ,     ,
( 41)  ?    ,  -,   
   ,    .
  ( 42)    ,   ;     
 . ,   ...
  ( 43)   ,
( 44) , , .
  ( 45)      . ,  ,  , 
 ,    ,  .
  ( 46)  ,   ,       , , 
,         , 
  . :  ...   . :
   .
  ( 47)  ,  .
  ( 48)  !
  ( 49) [,   ,]
( 50) [,]
( 51)     ,
( 52)  ?
  ( 53) ,  !
  ( 54) ,  ,  ,   
,    .
  ( 55)   .
  ( 56) ,  !     ,   
 .
  ( 57)          
,          
 ,  , ,      , 
      ,   
    ,     
           
,         , 
  .    ...  
...   ...   ...
  ( 58)   ,
( 59) [ ,]
( 60) [  , !]
( 61)  ,      .
  ( 62) ,  , ,     
.       .
  ( 63)  ,   . -   ,   !
  
  ( 64) ,  ,  ,     ,
 ,
( 65)    ...
  ( 66) !
  ( 67)    ,  !
  ( 68)    ,
( 69)   ,
( 70)       .
  ( 71)     ,   .
